Covid-19: ცხოველთა კეთილდღეობის გამოღვიძების ზარი

ჩვენ ვცხოვრობთ უპრეცედენტო გლობალურ საგანგებო მდგომარეობაში, რომელიც გამოწვეულია კორონავირუს კოვიდ-19-ის პანდემიური გავრცელებით. ზეგავლენა საზოგადოებრივ ჯანმრთელობაზე, ეკონომიკასა და ჩვენი ცხოვრების ბუნებრივ რიტმზე ჯერ კიდევ რთულია ბოლომდე იქნას გაცნობიერებული. როგორც ჩანს, უახლოესი მომავალი ჯერ კიდევ ერთი დიდი გაურკვევლობაა, მაგრამ საბოლოოდ, როგორც კი აღდგენების გრძელი გზა დაიწყება, რა გაკვეთილები უნდა ვისწავლოთ ამ კრიზისისგან?

საყოველთაოდ აღიარებული აზრია, რომ Covid-19 წარმოიშვა ცოცხალი ცხოველების ბაზრიდან, ვუჰანში, ჩინეთში, 2019 წლის ბოლოს. მისი გენეტიკური თანმიმდევრობის ბოლოდროინდელი გამოკვლევა ცხადყოფს, რომ ვირუსი ბუნებრივი ევოლუციის პროდუქტია და სავარაუდოდ თავდაპირველად წარმოიშვა ღამურაში და გადაეცა ადამიანებს შუალედური მასპინძელი ცხოველის საშუალებით (Nature 2020). Covid-19– ის გენეტიკური ანალიზით ვარაუდობენ, რომ შუალედური მასპინძელი ცხოველი სავარაუდოდ პანგოლინი იყო, გარეული ცხოველი, რომელიც აზიის ზოგიერთ ქვეყანაში დელიკატესად მიიჩნევა და მისი ხორცით უკანონოდ ვაჭრობა საკმაოდ მასშტაბური გახლდათ.

ველური ბუნების ცხოველების ბაზრები, სადაც მრავალი განსხვავებული სახეობის ცოცხალი ცხოველი ხშირად  ძალიან დაბალი კეთილდღეობის პირობებშია გამომწყვდეული გალიებში, უზრუნველყოფს ძალიან ხელსაყრელ გარემოს დაავადების გავრცელებისთვის. მართლაც, ველური ცხოველების ვაჭრობასა და Covid-19- ის წარმოშობას შორის არსებულმა კავშირმა ჩინეთის მთავრობა აიძულა, 2020 წლის 24 თებერვალს, დაწესებულიყო აკრძალვა ველური ცხოველების არალეგალური ვაჭრობისა და მათი მოხმარების შესახებ. მიუხედავად იმისა, რომ ეს არის დიდი წინ გადადგმული ნაბიჯი ველური ცხოველების დაცვისა და ადამიანის ჯანმრთელობისთვის იმ რისკების გათვალისწინებით, რაც მათ ვაჭრობასა და მოხმარებას წარმოადგენს, არ არის უხარვეზო (WCS, 2020).

ამასთან, გარეული ცხოველების მოხმარების რეგულირება პრობლემის გადაწყვეტის მხოლოდ ნაწილია. Covid-19 არ არის პირველი ზოონოზური დაავადება, რომელიც წარმოიშვა ადამიანების კვების სისტემიდან და არც ბოლო იქნება, თუ გაგრძელდება ინდუსტრიული ხორცის წარმოების ამჟამინდელი პრაქტიკა. ფრინველის გრიპის და ღორის გრიპის მაღალ პათოგენური დაავადება წარმოიშვა არა გარეული ცხოველებისგან, არამედ ქარხნის მეურნეობის ხორცის წარმოებიდან (ფერმებიდან). კეთილდღეობის დაბალი სტანდარტები, რომელიც სინონიმია ქარხნის მეურნეობებთან – ხშირად ათასობით ცხოველი ერთად ჩაკეტილ სივრცეებში – ზრდის ახალი ინფექციური დაავადების წარმოქმნის რისკს. უფრო მეტიც, ხორცის ინდუსტრიული წარმოება სოფლის მეურნეობის მუშაკებს აყენებს ცხოველების ათასობით ან ათეულში, რაც ზრდის ადამიანებზე დაავადების გადაცემის რისკს  (Pew Commission, 2008).

დღევანდელი სამყაროს კვების სისტემის კიდევ ერთი შედეგი, რომელიც ასე მძიმედ ეყრდნობა ხორცს, არის ის, რომ უფრო და უფრო მეტი ჰაბიტატი ნადგურდება და გადამუშავდება ცხოველების სოფლის მეურნეობისთვის. ეს წარმოადგენს ეგზისტენციალურ საფრთხეებს კაცობრიობისთვის არა მხოლოდ კლიმატის ცვლილების ფორმით, არამედ საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის თვალსაზრისითაც. ადამიანი უფრო და უფრო ხშირად იჭრება ბუნებაში და არღვევს აქამდე ხელუხლებელ ეკოსისტემას, იზრდება ასევე ცხოველთა და ადამიანთა ურთიერთქმედების შესაძლებლობა (და, შესაბამისად, ზოონოზები)  (The Guardian, 2020).

მიუხედავად იმისა, რომ თანამედროვე, სამრეწველო მეურნეობის პრაქტიკამ გაზარდა ცხოველთა სოფლის მეურნეობის პროდუქტიულობა და შეამცირა მომხმარებლებისთვის ხორცის ღირებულება, ეს ყველაფერი განხორციელდა ცხოველთა კეთილდღეობის, საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისა და გარემოს განადგურების ხარჯზე. Covid-19- მა მთელი მსოფლიო აიძულა გაჩერებულიყო, იქნებ ახლა არის დრო, რომ განვიხილოთ, როგორი უნდა იყოს სურსათის წარმოების მომავალი. ხორცზე ჩვენი დამოკიდებულების შემცირება და ცხოველების ინტენსიური გამრავლებისგან თავის არიდება, ეს იქნება ნაბიჯი სწორი მიმართულებით ცხოველების კეთილდღეობის, ეკოსისტემისა და ადამიანის ჯანმრთელობისთვის.

წყარო: Humane Aware